Keukentafelgesprek

Aan de keukentafel ontstaan de beste gesprekken. Daar weet ik alles van. Met elkaar in Meta de Vriesgesprek en reflecteren op zaken die je bezighoudt. Daar heb ik ook een motto bij: “Proef wat je doet”. Met de decentralisatie van de AWBZ krijgt het begrip keukentafelgesprek een wat bittere smaak. Deze gesprekken worden ingezet bij zorgvragen om te beoordelen wat de burger zelf kan doen en bij wat voor zaken hij ondersteuning nodig heeft. De leefomgeving van de burger is hierbij het uitgangspunt. Het doel is de eigen kracht versterken door gebruik te maken van het netwerk van de burger. Welke rol kunnen familie, buren, buurt of overheid spelen in de benodigde zorg en ondersteuning? En wat kan de burger zelf als tegenprestatie leveren? Samenhangende begrippen zijn wijkaanpak, participatiesamenleving en bewonersinitiatieven.

In het wooncomplex waar ik woon zijn 13 zorgwoningen. De bewoners wonen in aangepaste woningen en krijgen zorg op afroep. Waar mogelijk zijn deze buren actief betrokken bij het wonen in de buurt. Helemaal van deze tijd zou je zeggen. De soep wordt in dit geval echter heter opgediend dan je zou verwachten.

Om de tafel
Vorige week schoof mijn gezin aan tafel bij één van de buren. Deze buurman zit in een rolstoel en hij kan niet bij ons op bezoek komen, omdat de entree een hoogteverschil heeft van een halve meter. Wij hadden afgesproken dat wij zouden koken, dus togen wij met schalen eten naar de buren op een verdieping lager. Het tafelgesprek was al snel geanimeerd en onderwerpen van politiek tot werk kwamen op tafel. Ook “wonen en zorg” werd opgediend. Wonen en zorg zijn hete hangijzers voor de buren. De gezondheid van de buurman wordt er namelijk niet beter op en de zorg ook niet. Het regelen van de benodigde zorg en ondersteuning kosten hem en zijn gezin veel energie. De boel kookt letterlijk over. Terwijl het concept van wonen in combinatie met oproepbare zorg op zich fantastisch is en aansluit bij de ontwikkeling om mensen zolang mogelijk thuis te laten wonen en deel te laten nemen aan de samenleving.

De hete brij
De frustratie van de buren ligt echter bij de organisatie die de zorg regelt. Zorg en wonen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, maar de woning wordt wel gehuurd via de woningcorporatie. De zorg wordt geleverd door semiprofessionals die slecht op de hoogte zijn van ziektebeelden van de bewoners. De bejegening laat vaak ten wensen over en de communicatie met de organisatie is slecht. Bewoners worden uitgespeeld en er heerst een onveilige sfeer.

De buurman heeft een persoonsgebonden budget en zou theoretisch zijn zorg ergens anders kunnen inkopen. Maar afroepbare zorg wordt niet geleverd door de thuiszorg en de angst bestaat dat dit een negatief effect zou kunnen hebben op de bewoners van de andere zorgwoningen.

De verwachting is verder dat de organisatie de komende jaren niet zal overleven, omdat de zorg in de huidige vorm financieel niet rendabel is en de organisatie niet anticipeert op actuele ontwikkelingen.

Transitie
“Ik wil nooit meer een koppeling van wonen en zorg”, zegt de buurman. “Ik wil het zelf kunnen regelen en organiseren.”

Hoe kan deze woonsituatie gekanteld worden? Hoe kan je als bewoners het heft in eigen handen nemen in plaats van te wachten op het failliet van een organisatie? Aan de keukentafel ontstaan de beste gesprekken en ideeën. We hebben hier dan ook tijdens eten uitgebreid op doorgekauwd. Wij denken dat er mooie kansen liggen en zien mogelijkheden om de zorg anders te organiseren. Als bewoners kunnen we bijvoorbeeld een zorgcoöperatie gaan vormen en zorg en welzijn kleinschalig en dichtbij organiseren. Bewoners uit de hele buurt kunnen aansluiten en op die manier kunnen we gezamenlijk de zorg regelen door gebruik te maken van o.a. domotica, het inkopen van professionele zorg en burenhulp, zoals het verzorgen van maaltijden. Het is een voorbeeld van een bewonersinitiatief en illustratief voor de transities die binnen de samenleving plaatsvinden. Bij een transitie gaat het om een totale verandering. Als we daadwerkelijk aan een andere samenleving willen bouwen dan kan dat niet anders dan door los te komen van de bestaande systemen en structuren. Dan wordt een keukentafelgesprek geen methode om te besparen op de zorg, maar een manier om betekenis te geven aan de zorg die je nodig hebt voor een waardevol en duurzaam leven.

Woningcorporaties zijn in deze ontwikkelingen een onmisbare schakel. We hebben elkaar nodig om helder te krijgen waar wooncomplexen aan moeten voldoen om toegerust te zijn op bewoners die met hun zorgvragen langdurig thuis blijven wonen.

Door:
Meta de Vries – werkzaam bij Meta Management en Coaching (http://www.metamaco.nl )

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Woonbegeleiding en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

4 reacties op Keukentafelgesprek

  1. Martien Schoone zegt:

    Volgens mij het toppunt van ,kantelen’. Je regelt het zelf door eigen kracht en het aanboren en mobiliseren van jouw eigen netwerk. Het mooiste zou zijn als de WMO-consulent hierin meedenkt en de intermediair is tussen b.v. de woningbouwvereniging en andere zorgparticipanten. Hoe creatiever de WMO-consulent des te groter zijn kanteling en uiteindelijk de gezamenlijke kanteling richting oplossingen.

    Martien Schoone

    • De WMO-consulent kan een rol spelen, maar is niet bij uitstek de persoon die de “keukentafelgesprekken” voert of deelneemt aan een sociaal wijkteam. Creatief zijn en motiveren is belangrijk, maar het draait uiteindelijk om het kunnen faciliteren van bewonersinitiatieven. Ruimte geven. En eerlijk is eerlijk: voor de mondige bewoner is het een stuk eenvoudiger om zelf de regie in handen te nemen. We gaan op onderzoek!

  2. Denny Mouque zegt:

    Wat een inspirerend verhaal. Positief geluid . De taken van de sociale teams gaan naast het stimuleren van eigen kracht en netwerken inzetten ook over motiveren nieuwe initiatieven ontplooien.

  3. Lieke Peters zegt:

    Ik zie hier inderdaad vele mogelijkheden. Zou graag op de hoogte blijven van het onderzoek. Vanuit mijn beroep als beschermingsbewindvoerder, curator loop ik ook regelmatig tegen deze zaken op. Het zou mooi zijn hierin een nieuwe weg te vinden. Zet mij aan het denken…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s