Helden vallen massaal van hun voetstuk

Scientific Reports publiceerde in oktober van dit jaar een opmerkelijk onderzoek van Jan TilburgErnesto Estrada.  Deze wetenschapper heeft een ingewikkeld model opgezet om groepsinvloeden op individueel gedrag van mensen te kunnen meten. De differentiaalvergelijkingen die hij maakte toonden aan dat alle groepen één ding gemeen hebben: er zijn overal leiders en volgers. Maar er is meer te melden. Een hiërarchie van rollen resulteert in groepsdruk.  En volgens Ernesto zijn twee soorten druk belangrijk.

Ten eerste de directe druk, van vrienden, collega’s, familie en anderen met wie je dagelijks omgaat. Daarnaast is de indirecte druk van groot belang, die vanuit de ‘maatschappij’ komt. Dat zijn dingen als trends, overheidsbeleid en media. Alsook publieke personen als politici, CEO’s, film- en muziekhelden. 
Een aardig voorbeeld van zijn theorie is het roken. Lange tijd was roken heel populair. Je rookte niet alleen omdat je vrienden en collega’s rookten, maar omdat elk interessant persoon op televisie en op het witte doek sigaret na sigaret opstak. We zijn, zegt deze onderzoeker, niet gestopt door postbus 51-spotjes, door de enge banners op sigarettenpakjes of door het vermanende vingertje van paps, mam, vrienden of collega’s. Wel roken we veel minder doordat indirecte rolvoorbeelden niet meer zijn voorzien van een sigaret.  

We zij typische groepsdieren die zich binden aan de mensen die ons nabij staan. Maar ook identificeren we ons met die ‘helden’ die een bepaalde levensstijl uitdrukken. De bijzondere kenmerken als kleding, manier van spreken, opvattingen, voorkeuren en gedrag nemen we vaak onbewust over.
Het mechaniek hiervoor is empathie. Het jezelf in de ander verplaatsen. Door ons min of meer als die ander te gedragen ontstaat er een gevoel van verbondenheid.
Met dat gevoel van verbondenheid nu is iets bijzonders aan de hand. Wanneer een gevoel van verbondenheid onder druk komt te staan, heeft dit een weerslag op ons emotioneel welbevinden en fysieke gezondheid. Het stresssysteem komt onder druk te staan en bij langdurige stress raak je fysiek en emotioneel uitgeput.

Veel banen staan op de tocht. De toekomst is onzeker. Sociale voorzieningen worden afgebouwd en je droomhuis verschuift door een stagnerende woningmarkt steeds verder naar de toekomst.
Tal van succesvolle yuppen, BN-ers, bestuurders, politici, topmanagers en geestelijken (de hoeders bij uitstek van zedelijk gedrag) zijn door laakbaar handelen van hun sokkel gevallen. 
Er is een identificatiebreuk en een gemankeerde binding. Een wrang voorbeeld is jurylid Gordon die een Chinese deelnemer aan Holland’s got Talent afserveerde met de opmerking: number 39 with rice.  
Herstel is nodig. Een maatschappij kan niet zonder. De kansen zijn er. Een kleine stap voor woningcorporaties is het reduceren van de salarissen van haar directeuren op de Blok-norm. Zolang 40% meer verdient dan deze norm  blijft het voor een medewerker lastig te verwerken als hij of zij de baan verliest terwijl de directie er 5% in loon op vooruit gaat.  

Je niet kunnen identificeren met ‘helden’ en een groep die een hoopvolle toekomst uitdrukt, betekent geen binding en meer stress. Stress is niet alleen fnuikend voor een persoon zelf, maar ook voor het bedrijf waarvoor hij werkt. Het zet de creativiteit op nul, het creëert een werkklimaat van ieder voor zich en de CEO (maar die is van zijn voetstuk gevallen) voor ons allen. En de klant – al die woningzoekenden op de wachtlijst, hoge huurverhogingen, toenemende schulden, werkloosheid, gezondheidsklachten –  heeft steeds minder empathie voor haar verhuurder en trekt zich steeds verder van haar af.

Door: 
Jan Tilburg -werkzaam bij Bildning (www.bildning.nl) en maakt deel uit van het dialoogatelier (www.hetdialoogatelier.nl)

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in HRM en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s